غایب همیشه حاضر

. راحت‌طلبي و عافيت‌گرايي
از علل ديگري كه موجب مي‌شود مؤمناني كه به حضرت اعتقاد دارند، پس از عصر ظهور، حضرت را قبول نكنند بلكه در برابر او بايستند، راحت‌طلبي و عافيت‌گرايي است كه متأسفانه انسان‌ها به آن عادت داشته و معمولاً چنين‌اند. در علائم مقارن ظهور آمد كه خروج حضرت در كشاكش جنگي بزرگ و خون‌ريزي شديد و قتالي عظيم و فتنه‌هاي بسيار و ناامني‌هاي فوق‌العاده و مرض‌هاي ناگوار و بلاياي بي‌شماري است كه در تمامي جهان وجود داشته و مركز آن در خاورميانه است. در اين ميان، حضرت كه ظهور مي‌فرمايند، خود نيز در صفي مستقل با ياران صديقشان در برابر مخالفان، معاندان و منافقان مي‌ايستند و با آنها به قتال مي‌پردازند. واضح است كه در چنين شرايطي، مشكلات، مصائب و سختي‌هاي فراوان متوجه حضرت و اصحاب او شده و شدايد مضاعف خواهد گشت. روايات ذيل اين سختي‌ها را با بيان گوناگون گزارش كرده‌اند. 1. ابوبصير از امام صادق(ع) نقل كرده كه فرمود: اين چه شتابي است كه مردم در خصوص قيام حضرت قائم مي‌كنند! پس به خدا سوگند كه لباس او نيست مگر كلفت و ضخيم و خوراكش نيست مگر درشت و نيست او مگر [با] شمشير و مرگ زير ساية شمشير».14

اين روايت به خوبي شدايد و سختي‌هاي زمان ظهور حضرت را با لحن خاصي مطرح كرده و با اظهار تعجب از شتاب و عجلة مردم براي ظهور حضرت، حكايت از اين مي‌كند كه هر كسي تاب و تحمل اين مشكلات را ندارد و تنها كساني كه از راحت‌طلبي و عاقبت‌خواهي به دورند مي‌توانند همراه و يار وفادار حضرت باشند. 2. مفضل بن عمر مي‌گويد: از امام صادق(ع) شنيدم كه احوال حضرت قائم(ع) را ذكر مي‌كرد، پس به حضرت گفتم: من اميدوارم كه امر [حضرت مهدي(ع)] در آساني باشد. امام(ع) فرمود: «چنين نيست تا جايي كه خون و عرق را مسح مي‌كنيد».15

3. معمر بن خلاد روايت كرده كه در خدمت امام رضا(ع) سخن از حضرت قائم(ع) شد. امام فرمود: «امنيت و آرامش شما در اين ايام و امروز بيشتر است از امنيتتان در آن روز». جمع حاضر گفتند: اين چگونه است؟ امام فرمود: «اگر قائم ما قيام و خروج نمايد، نمي‌باشد مگر شدت‌ها و جاري شدن خون‌ها و خواب بر روي زين‌ها و لباس حضرت قائم(ع) نيست مگر كلفت و طعامش نيست مگر درشت».16

تعبير «خواب بر روي زين‌ها» حكايت‌گر اين حقيقت است كه به قدري جنگ و قتال و برخورد زياد است كه مبارزان دائم بر روي اسب بوده و گويا فرصت پايين آمدن و استراحت كردن روي زمين را ندارند.

به هر روي، وجود امام و حضور او، در زمان شدايد و همراهي با سختي‌هاست، از اين رو عافيت‌طلبان مشكلات را برنتابيده، از حضرت روي برگردانده و بدتر با او مقابله مي‌كنند. حقيقت آن است كه اگر بقية ائمه(ع) نيز مجال حكومت مي‌يافتند، به دليل دشواري‌هايي كه بر سر راهشان قرار داشت و مخالفت‌هايي كه از سوي دشمنان مي‌شد و ستيزه‌جويي‌هايي كه از ناحية ستمگران به وجود مي‌آمد، همياري و همدلي و همكاري بسياري از مدعيان محبت به اهل بيت كم‌رنگ مي‌شد و چه بسا به مخالفت مي‌كشيد. روايت ذيل در اين زمينه قابل تدبر است:

عمرو بن شمر مي‌گويد، در خانة امام صادق(ع) بودم و خانه مملو از جمعيت بود. پس مردم از حضرت سؤال مي‌كردند و او به همة آنها پاسخ مي‌داد. پس [در اين حال] من از يك سمت خانه گريه كردم، پس امام فرمود: «يا عمرو! چه چيزي تو را مي‌گرياند؟» گفتم: فدايت شوم چگونه نگريم و حال آنكه در ميان اين امت مانند تو هست كه درها به رويت بسته و پردة انكار بر تو افكنده شده است؟! پس امام فرمود: «يا عمرو، گريه مكن، [زيرا هم‌اكنون كه ما بر مسند خلافت و حكومت نيستيم] چيزهاي لذيذ مي‌خوريم و لباس‌هاي نرم مي‌پوشيم [ولي] اگر آنچه كه تو مي‌گويي مي‌شد [يعني خلافت و حكومت در دست ما بود] نمي‌شد مگر خوردن چيزهاي درشت (و سفت) و پوشيدن لباس‌هاي خشن مانند اميرالمؤمنين علي بن ابي‌طالب(ع) [كه به دليل حاكميتش او و يارانش چه سختي‌ها و شدايدي را تحمل كردند] و اگر اين‌گونه نباشد [و ما به وظيفة اصلي خويش در زمان تصدي حكومت عمل ننماييم بايد در ميان زنجيرهاي آتشين جهنّم آنها را علاج بكنيم».17

4. گناه و نافرماني
يكي ديگر از علل روگرداني در عصر ظهور، معصيت و گناه است. فرد خطاكار و نافرمان از اوامر و نواهي الهي، نتيجة عمل ناپسند و زشت خود را خواهد ديد و يكي از مواقع اين مسئله هنگام خروج و قيام حضرت خواهد بود. انساني كه مدام گناه مي‌كند و توبه را پيشة خود نمي‌سازد، فردي كه غرق در حرام‌ها و نبايدها است و فكري به حال خويش نمي‌كند، چوب اين تخطّي‌ها را خواهد خورد و در زمان ظهور حضرت ولي‌عصر(ع) گناهان او را به جايي مي‌كشاند كه نه تنها از حضرت رو برمي‌گرداند بلكه در صف مخالفان او نيز قرار مي‌گيرد. از همين روست كه ائمه(ع) با لحن‌هاي گوناگون توصيه مي‌كنند كه ياران مهدي(ع) و دوستداران و محبان وي بايد متقي و پارسا باشند.18بايد از خداوند متعال و نبي اكرم(ص) و اهل بيت(ع) با تضرع خواست كه ما در زمرة اعراض كنندگان و روي‌گردانان از حضرت مهدي(ع) نباشيم كه جز خسران دنيوي و اخروي نتيجه‌اي ديگر نخواهد داشت.

آيت‌الله محمّد شجاعي